آزادی بیان آزادی بیان؛ رسانهای مستقل برای انتشار تازهترین اخبار، تحلیلهای سیاسی، دیدگاهها، مقالات و گزارشهای مرتبط با ایران، جهان و حقوق بشر.
محمود میرزاعبدالله
ماه تیر ۱۴۰۵ در حالی به پایان رسید که مردم ایران همچنان زیر بار سنگین بحران های اقتصادی، تورم، بیکاری و پیامدهای جنگ و تنش های نظامی میان رژیم جمهوری اسلامی و ایالات متحده، روزگار دشواری را سپری می کنند. افزایش قیمت کالاهای اساسی، کاهش ارزش پول ملی، از بین رفتن فرصت های شغلی و کوچک تر شدن سفره میلیون ها خانواده، بسیاری را بیش از گذشته به حاشیه فقر رانده است. گزارش های اقتصادی نیز نشان می دهد که تشدید درگیری ها و بی ثباتی منطقه، فشار مضاعفی بر اقتصاد ایران و معیشت شهروندان وارد کرده است.
در چنین شرایطی، برای بسیاری از ساکنان مناطق مرزی کوردستان و سیستان و بلوچستان، کولبری و سوختبری نه یک انتخاب، بلکه تنها راه تامین معاش خانواده است. اما این راه نیز هر روز بیش از پیش با خطر مرگ، جراحت و بازداشت همراه است. تیرماه نیز همچون ماه های گذشته، با گلوله و خون برای کولبران و سوختبران به پایان رسید؛ انسان هایی که تنها برای به دست آوردن لقمه ای نان، جان خود را در مرزها و جاده ها به خطر می اندازند.
بررسی موارد ثبت شده در تیرماه ۱۴۰۵ نشان می دهد که دست کم ۲۰ کولبر و سوختبر کشته و مجروح شده اند. این قربانیان یا بر اثر تیراندازی مستقیم نیروهای مرزبانی، یا در حوادث جاده ای و آتش سوزی خودروهای حامل سوخت و یا در جریان تیراندازی افراد مسلح کشته و زخمی شده اند.
از مجموع قربانیان ثبت شده در تیرماه، سه کولبر در مرزهای کوردستان با شلیک مستقیم نیروهای مرزبانی جان خود را از دست دادند، در حالی که بخش عمده قربانیان در سیستان و بلوچستان، سوختبرانی بودند که بر اثر حوادث جاده ای، آتش سوزی خودروهای حامل سوخت یا تیراندازی افراد مسلح کشته و مجروح شدند.
با نگاهی به تقویم تیرماه، می توان دریافت که به طور میانگین، تقریبا هر روز یک کولبر یا سوختبر کشته یا مجروح شده است.
روز سه شنبه ۹ تیرماه ۱۴۰۵، دو شهروند سوختبر بلوچ، یک پدر و پسر نوجوان به نام های عزیزالرحمن دکالی، ۳۸ ساله، فرزند پیروز (یوسف)، و پسرش عمادالدین دکالی، حدودا ۱۴ ساله، هر دو اهل روستای پیرانچ از توابع بخش دامن شهرستان ایرانشهر، در پی برخورد دو خودروی نیسان وانت حامل سوخت و آتش سوزی گسترده ناشی از آن در محور صولان به چاه دادخدا از توابع شهرستان قلعه گنج جان خود را از دست دادند.
روز چهارشنبه ۱۰ تیرماه ۱۴۰۵، در پی برخورد یک دستگاه خودروی پژو ۴۰۵ سوختبر با یک دستگاه نیسان در محور رمشک به قلعه گنج، دو شهروند بلوچ، از جمله یک سوختبر به نام ذاکر نادری، حدودا ۳۴ ساله، فرزند پنجشنبه، اهل روستای دمیلک از توابع شهرستان رمشک، جان خود را از دست دادند و هر دو خودرو دچار آتش سوزی شدند.
پنجشنبه ۱۱ تیرماه ۱۴۰۵، یک خودروی سوختبر در محور سفیدآبه دچار حادثه شد که در پی خروج خودرو از مسیر و واژگونی آن، سوختبری به نام یاسین قلندرزهی، فرزند خدابخش، متاهل و دارای سه فرزند، بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد و شهروندی که همراه وی بود نیز به شدت مجروح و به مرکز درمانی منتقل شد.
جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵، یک کولبر به نام وزیر رحیمی، ۵۷ ساله، در حین کولبری در مرز شوشمی نوسود، از فاصله نزدیک هدف شلیک مستقیم نیروهای هنگ مرزی قرار گرفت و در دم جان خود را از دست داد.
وزیر رحیمی، ۵۷ ساله، متاهل و اهل روستای منصورآقایی از توابع بخش شاهو شهرستان روانسر بود. وی به دلیل فقر و نبود فرصت های شغلی، از ۲۰ سال پیش به همراه خانواده خود در شهر مرزی نوسود ساکن شده و از طریق کولبری امرار معاش می کرد.
یکشنبه ۱۴ تیرماه ۱۴۰۵، در پی واژگونی یک دستگاه خودروی تویوتای سوختبر در محور مواصلاتی ایرانشهر به خاش، دو سوختبر بلوچ به نام های بهزاد سالارزهی، متاهل و دارای یک فرزند، و ذکریا سالارزهی جان خود را از دست دادند.
روز دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵، یک کولبر جوان به نام سیروان (صلاح) خوشنمک، ۱۸ ساله، در حین کولبری در ارتفاعات مرزی ویسه از توابع شهرستان مریوان، هدف شلیک مستقیم و بدون اخطار قبلی نیروهای هنگ مرزی قرار گرفت و بر اثر شدت جراحات جان باخت.
بر اساس گزارش های منتشر شده، نیروهای مستقر در پاسگاه های مرزی ویسه مریوان، بدون رعایت قانون به کارگیری سلاح و از فاصله نزدیک، این کولبر ۱۸ ساله را هدف آتش مستقیم قرار دادند و وی در دم جان خود را از دست داد.
چهارشنبه ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵، در پی برخورد یک دستگاه نیسان وانت سوختبر با یک خودروی پژو ۴۰۵ در حوالی روستای تمگران از توابع شهرستان قلعه گنج، دو شهروند، از جمله یک سوختبر به نام محراب تیزبین، متاهل و دارای سه فرزند، اهل و ساکن روستای کرحمت از توابع بخش کتیج شهرستان فنوج، جان خود را از دست دادند و چهار نفر دیگر، از جمله یک سوختبر، مجروح شدند.
جمعه ۱۹ تیرماه ۱۴۰۵، دو سوختبر بلوچ در پی واژگونی و آتش گرفتن خودروی حامل سوخت در محدوده گلوگاه از توابع بخش کورین شهرستان زاهدان، دچار سوختگی و جراحات شدید شدند. هویت این دو سوختبر بعدا اعلام شد.
روز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵، نیروهای مستقر در ارتفاعات مرزی روستای ده ره کی، بدون اخطار قبلی و از فاصله نزدیک، گروهی از کولبران را به رگبار بستند که در نتیجه آن زانیار ایران نژاد، کولبر ۲۸ ساله اهل سردشت، جان خود را از دست داد.
زانیار ایران نژاد متاهل بود و بر اثر اصابت گلوله به ناحیه شکم جان باخت.
همچنین روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵، صادق براهویی (زیرکاری)، ۲۱ ساله، فرزند نعیم، اهل و ساکن سفیدآبه، که حدود ۱۴ تیرماه در پی آتش سوزی خودروی حامل سوخت در روستای سفیدآبه از توابع شهرستان نیمروز به شدت مجروح شده بود، بر اثر شدت جراحات وارده در یکی از مراکز درمانی شهر بیرجند جان خود را از دست داد.
جمعه ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵، یک سوختبر بلوچ با هویت نامشخص، هنگام تردد در محور خاش به سراوان، هدف شلیک افراد مسلح قرار گرفت که در پی آن خودروی وی واژگون شد و راننده نیز مجروح شد.
دوشنبه ۲۹ تیرماه ۱۴۰۵، در پی تیراندازی افراد مسلح ناشناس به سمت یک خودروی سوختبر در منطقه حصارویه از توابع شهرستان زاهدان، راننده خودرو مجروح شد.
باید در ادامه به این نکته نیز اشاره کرد که سوختبران و کولبران تنها در این سوی مرز با خطر مرگ و نقض حقوق خود روبه رو نیستند، بلکه در آن سوی مرزها نیز با تهدیدهای جدی مواجه اند.
بر اساس گزارش مشترک انجمن حقوق بشر ترکیه (IHD)، انجمن حقوقدانان برای آزادی (OHD) و کانون وکلای حکاری، دو کولبر اهل روژهلات کوردستان، صلاح بامیری، ۳۹ ساله، و رسول بامیری، ۴۸ ساله، پس از بازداشت در منطقه مرزی شمزینان در استان حکاری ترکیه، اعلام کرده اند که در دوران بازداشت تحت شکنجه و بدرفتاری شدید قرار گرفته اند و در جریان رسیدگی به این پرونده، ادعاهای مربوط به خشونت جنسی نیز مطرح شده است.
ریشه این فاجعه ها و دردها مشترک است؛ فقر، بیکاری، توسعه نیافتگی مناطق مرزی و نبود فرصت های شغلی پایدار. در چنین شرایطی، هزاران خانواده ناچارند برای تامین حداقل معیشت، به مشاغلی روی آورند که هر روز با خطر مرگ همراه است.
در سوی دیگر، تداوم استفاده از سلاح گرم علیه کولبران و سوختبران، تیراندازی هایی که بنا بر گزارش ها بدون اخطار قبلی و از فاصله نزدیک انجام می شود، و همچنین ناامنی مسیرهای تردد، نشان می دهد که این چرخه مرگبار همچنان قربانی می گیرد.
آمار تیرماه ۱۴۰۵ بار دیگر نشان می دهد که مرزهای کوردستان و سیستان و بلوچستان، برای بسیاری از شهروندان محروم، نه مرز زندگی، بلکه مرز میان نان و مرگ است.
https://mezopotamyaajansi.net/GENCLIK/content/view/316114?utm_source=chatgpt.com
