آزادی بیان آزادی بیان؛ رسانهای مستقل برای انتشار تازهترین اخبار، تحلیلهای سیاسی، دیدگاهها، مقالات و گزارشهای مرتبط با ایران، جهان و حقوق بشر.
در حاشیه اقدام ترامپ در لغو محرومیت ناشی از کارت قرمز یک فوتبالیست آمریکای
فوتبال را سالهاست “زیباترین ” ، محبوبترین و پر بیننده ترین بازی جهان مینامند . ورزشی که فراتر از مرزها، زبانها و منازعات سیاسی، بازیکنان ملتها را در میدان رقابت گرد هم آورد ، اگر چه نقش پول ، دولت هاو حتی قاره های ثروتمند و فقیر در آن غیرقابل انکار است . تاریخ نشان داده است که هرگاه قدرت سیاسی اراده کند، مستطیل سبز نیز از سایه سنگین سیاست ، بویژه سیاست هژمونی طلب در امان نمیماند.
ماجرای دخالت دونالد ترامپ رئیس جمهور نئوفاشیست آمریکا در روند لغو محرومیت ناشی از کارت قرمز فولارین بالوگون، مهاجم تیم ملی آمریکا، بار دیگر این پرسش قدیمی را زنده کرده است ” آیا فوتبال هنوز مستقل است، یا در بزنگاههای حساس، قواعد آن نیز زیر نفوذ قدرت سیاسی تغییر میکند” ؟ گزارشهای رسانهای بیانگر این حقیقت است که پس از تماس ترامپ با رئیس فیفا که گفته می شود غرق در فساد و پول است ، تصمیم انضباطی درباره محرومیت این بازیکن تغییر کرد. اتفاقی که موجی از انتقادها را در میان مدیران فوتبال، کارشناسان و حتی برخی فدراسیونهای اروپایی برانگیخت.
موضوع، صرفاً یک کارت قرمز یا حضور یک بازیکن در یک مسابقه نیست . بلکه مسئله، اعتبار قانونی و اخلاقی نهادی است که خود را “مستقل” از دولتها و سیاست معرفی میکند. اگر افکار عمومی احساس کند که قوانین برای افراد یا کشورهایی خاص، تحت تأثیر نفوذ سیاسی تغییر میکند، اصل “برابری در برابر قانون” که ستون فقرات ورزش حرفهای است، بیشتر از هر زمانی زیر سوال رفته و خواهد رفت .
البته پیوند سیاست و فوتبال پدیدهای تازه نیست. از تحریمهای ورزشی دوران جنگ سرد گرفته تا محرومیت کشورها به دلایل سیاسی، و از بهرهبرداری تبلیغاتی دولتها قدرتمدار از موفقیتهای ورزشی تا رقابت بر سر میزبانی جامهای جهانی، همواره سیاست در کنار فوتبال و جهت پول زایی حرکت کرده و در بسیاری موارد سایه سنگینش بر این بازی جهانی حاکمیت کرده است. تفاوت امروز در آن است که این مداخله، نه در حاشیه مسابقات، بلکه در متن اجرای قوانین بازی دیده میشود.
مدافعان این اقدام ترامپ و توافق فیفا استدلال میکنند که بازبینی تصمیمات داوری یا انضباطی، بخشی از سازوکارهای حقوقی فوتبال است. اما منتقدان نیز میپرسند ، گر چنین امکانی برای همه کشورها و همه بازیکنان وجود دارد، چرا تنها در برخی پروندههای خاص، آن هم همزمان با فشار سیاسی، شاهد تغییر تصمیم هستیم؟ همین پرسشها و دخالت های سیاسی است که اعتماد عمومی را نسبت به رهبران سیاسی و ورزشی فاسد از بین می برد .
فوتبال زمانی محبوبترین ورزش جهان شد که هواداران باور داشتند، نتیجه مسابقه را بازیکنان، مربیان و قوانین تعیین میکنند، نه تلفن ، تهدید و دخالت سیاستمداران و نفوذ صاحبان قدرت. هر دخالت و خدشهای به این تصور، چیزی فراتر از اعتبار یک مسابقه را تهدید میکند.
مهمترین درس این ماجرای دخالت ترامپ( در امری بود که به او مربوط نیست) ، آن باشد که استقلال نهادهای ورزشی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفاظت جمعی توسط بازیکنان و مربیان متعهد و صدها میلیون تماشاگر این نمایش زیبا ، جذاب و دوست داشتن جهانی است. اگر قرار باشد سیاست بتواند کارت قرمز را به کارت سفید تبدیل کند، فردا چه تضمینی وجود دارد که نتیجه یک مسابقه یا حتی سرنوشت یک جام نیز از این قاعده مستثنا بماند؟
فوتبال زمانی میتواند همچنان “بازی مردم” باقی بماند که قوانین آن، نه با وزن قدرت سیاسی و حاکمان زور گو، بلکه با معیار عدالت ورزشی سنجیده شود. در غیرآن روزی خواهد رسید که سوت پایان مسابقه را نه داور، بلکه سیاست به صدا درخواهد آورد . ن روز تراژدی فوتبال آن ، نه شادی بازیکن و تماشاگر ؟
حسن رحمانپناه
